TRIỆU CHỨNG GIUN SÁN CHÓ MÈO

Chào bác sĩ. Tôi tên là Trần Thị Bé, quê tôi ở xã Thạch Động, Hà Tiên, Kiên Giang. Thời gian gần đây tôi được biết quê tôi có nhiều người bị nhiễm bệnh sán chó.
Vậy xin bác sĩ cho biết dấu hiệu đầu tiên của bệnh sán chó là gì? Làm sao để phát hiện sớm bệnh sán chó? Bệnh sán chó có nguy hiểm không? Bệnh sán chó có điều trị khỏi hoàn toàn không? Xét nghiệm sán chó bao lâu có kết quả?

Ngứa da do nhiễm sán chó rất khó để phân biệt với bệnh ngứa thông thường

Chào chị, cảm ơn chị đã chia sẻ những thông tin này, chúng tôi trả lời chị như sau:

Bệnh giun đũa chó mèo là gì?

Bệnh giun đũa chó, mèo có tên khoa học là Toxocara, do một loài giun tròn ký sinh và đẻ trứng trong ruột chó và mèo rồi phát tán ra môi trường và lây nhiễm cho con người qua đường miệng. Do phần lớn là lây nhiễm từ chó nên thường gọi là bệnh sán chó. Nhiễm sán chó Toxocara thường diễn biến âm thầm, ít có biểu hiện triệu chứng rõ ràng. Một số người than phiền vì ngứa da dai dẳng và mệt mỏi.
Bệnh sán chó có thể gặp ở mọi vùng miền, đặc biệt là những nơi người dân thường nuôi chó thả rong. Tại Hà Tiên, Kiên Giang, tôi tham gia cùng đoàn khảo sát của Bộ Y tế, đánh giá tình hình nhiễm ấu trùng sán chó Toxocara tại các xã, phường như Mỹ Đức, Thạch Động, Tô Châu, Pháo Đài, Đông Hồ, Bình San.
Thực tế tại địa phương chúng tôi thấy phần lớn người dân ở đây sống bằng nghề đánh bắt hải sản và làm nông nghiệp, thường xuyên tiếp xúc với đất cát. Trẻ em tại các xã Mỹ Đức và Thạch Động đa phần là đi chân đất, chơi các trò chơi tiếp xúc với đất, cát. Kết quả xét nghiệm máu cho thấy tỷ lệ dương tính với ấu trùng Toxocara ở một số thôn là trên 20%. 

Bệnh sán chó lây nhiễm cho người như thế nào?

Nguồn lây nhiễm là từ phân chó, mèo nhiễm ấu trùng phát tán ra môi trường và lây nhiễm cho con người qua đường miệng, qua da và qua niêm mạc. Ấu trùng có thể có trong rau sống, thịt động vật, gia cầm như thịt bò, thịt cừu, thịt thỏ, thịt gà, thịt dê,… Khi ấu trùng Toxocara xâm nhập vào cơ thể, chúng sẽ vào máu và phóng thích độc tố gây nên các dấu hiệu triệu chứng toàn thân như: mệt mỏi, mẩn ngứa, đau cơ, đau đầu,…

Quá trình sán chó xâm nhập vào cơ thể người

Triệu chứng bệnh sán chó Toxocara

Dấu hiệu đầu tiên để nhận biết bệnh sán chó Toxocara rất mơ hồ, người bệnh thường có cảm giác mệt mỏi, căng da đầu, ngủ không ngon giấc, giấc ngủ chập chờn, uể oải, đi cầu thang cũng mệt. Luôn cảm thấy căng thẳng, buồn bực trong người, làm việc kém hiệu quả. Ngoài ra, có thể xuất hiện các dấu hiệu triệu chứng như: hay quên, thay đổi tính tình, rối loạn tiêu hóa, đầy bụng khó tiêu, đau đầu thoáng qua, nhức mỏi mắt, mờ mắt, đôi khi xuất hiện đau nhức cơ, cảm giác châm chích dưới da,…triệu chứng lâm sàng giống với các bệnh lý khác, do đó, đòi hỏi bác sĩ lâm sàng cần có kinh nghiệm để định hướng chẩn đoán và chỉ định xét nghiệm kịp thời để chẩn đoán sớm bệnh sán chó.
Phát ban, nổi mề đay, dị ứng là triệu chứng của bệnh sán chó nhưng đó cũng là triệu chứng của bệnh da liễu. Nhiều trường hợp bị ngứa do nhiễm giun sán trong máu nhưng không hề hay biết, dẫn đến chỉ tập trung vào chữa trị da liễu gây nên tình trạng ngứa kéo dài dai dẳng không dứt.

Phát ban, nổi mề đay, dị ứng ở bệnh nhân xét nghiệm máu dương tính với sán chó Toxocara

Mặt khác, ấu trùng thường trú ngụ ở các vị trí khác nhau trên cơ thể, đồng nghĩa với việc các triệu chứng lâm sàng cũng xuất hiện ở các vị trí khác nhau trên cơ thể. Mặc dù là ít rầm rộ nhưng nguy cơ tiềm tàng luôn thường trực. Chính vì các triệu chứng lâm sàng không điển hình nên bệnh sán chó Toxocara thường phát hiện ở giai đoạn muộn.
Nhiễm bệnh sán chó có nguy hiểm không?

Nhiễm sán chó Toxocara nặng hay nhẹ phụ thuộc vào:

Số lượng ấu trùng xâm nhập vào cơ thể nhiều hay ít

Phụ thuộc vào vị trí ấu trùng gây tổn thương

Phụ thuộc vào miễn dịch của mỗi người

Phụ thuộc vào thời gian nhiễm bệnh 

Xâm nhập lâu ngày với số lượng lớn, trùng sán chó thể gây tổn thương nội tạng như viêm gan, hoại tử gan, viêm cơ tim hoặc ấu trùng lên não có thể dẫn đến các biến chứng nguy hiểm như: Tổn thương thần kinh, thương mắt gây mù lòa, tổn thương não, u não, viêm não, nặng có thể dẫn đến tử vong.

Các vị trí sán chó làm tổ thường gặp ở những vùng não lớn, đó vẫn là ẩn số chưa được làm sáng tỏ

Chẩn đoán bệnh sán chó Toxocara?

– Dựa vào triệu chứng lâm sàng, các triệu chứng lâm sàng do bệnh sán chó thường có tính chất kéo dài, dai dẳng và tái đi tái lại. 
– Dựa vào yếu tố dịch tễ, môi trường sống và thói quen ăn uống của người bệnh
– Dựa vào xét nghiệm, kết quả bị bệnh sán chó là khi một số chỉ số xét nghiệm máu có sự tăng lên trên ngưỡng bình thường. Những chỉ số này sẽ giảm khi tái khám và trở về bình thường sau điều trị.

Điều trị bệnh sán chó Toxocara

Điều trị sán chó trong máu không giống như điều trị một số bệnh giun sán thông thường trong đường ruột. Điều trị bệnh sán chó cần có phác đồ riêng để diệt ấu trùng trong máu, đặc biệt là đối với trường hợp ấu trùng gây tổn thương nội tạng, tổn thương thần kinh và mắt. Chữa trị bệnh sán chó đạt hiệu quả trước hết cần xác định thể bệnh rồi áp dụng phác đồ điều trị cho thể bệnh đó.

Các vị trí sán chó gây tổn thương có thể là mắt, não, nội tạng, cơ mông và đùi

Có ba phác đồ để điều trị bệnh sán chó Toxocara là 

Phác đồ I, áp dụng cho thể thông thường thường
Phác đồ II, áp dụng cho thể ấu trùng di chuyển nội tạng
Phác đồ III, áp dụng cho thể ấu trùng di chuyển đến mắt
Thời gian trị bệnh sán chó Toxocara ở người từ 7 đến 10 ngày, trường hợp nhiễm nặng từ 2 đến 3 tuần. Trong quá trình điều trị bác sĩ sẽ dựa vào kết quả xét nghiệm, triệu chứng lâm sàng, hội chứng bệnh, thể bệnh để điều chỉnh thuốc hoặc phối hợp hiệp đồng thuốc khi cần thiết. Sau khi sử dụng thuốc 1 đến 2 liệu trình sẽ loại bỏ ấu trùng ra khỏi cơ thể và các dấu hiệu triệu chứng lâm sàng như phát ban, nổi mề đay mẩn ngứa sẽ được đẩy lùi.
Trong quá trình chữa trị bệnh sán chó Toxocara, người bệnh ăn uống bình thường, không cần thiết phải kiêng cữ để đảm bảo chất dinh dưỡng, chỉ cần ăn chín uống sôi và tuân thủ liệu trình, uống thuốc đúng giờ không nên bỏ thuốc và tái khám đúng hẹn. Không sử dụng rượu bia, thuốc lá. Sau khi điều trị cần quan tâm đến vệ sinh phòng bệnh để bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình. 
Bác sĩ. Nguyễn Ngọc Ánh
PHÒNG KHÁM CHUYÊN KHOA
KÝ SINH TRÙNG ÁNH NGA SÀI GÒN
CHUYÊN GIA VỀ NGỨA VÀ GIUN SÁN
ĐC: 74 Trần Tuấn Khải, P.5, Q.5, TP. HCM
ĐT: 0912171177 – Hoặc Tổng đài: 02838302345
Khám bệnh từ thứ 2 đến thứ 7, nghỉ ngày CN

Tin Liên Quan

Hỗ trợ trực tuyến

02838302345

Gọi điện SMS Liên hệ