Nhiễm Ký sinh trùng mèo Toxoplasma gondii trong thai kỳ

Toxoplasma (Ký sinh trùng mèo) là gì?

Là ký sinh nội bào, thường trong tế bào đơn thân, một tế bào lớn có thể chứa tới 40 ký sinh trùng. Hình dạng tròn hoặc bầu dục hoặc lưỡi liềm dài 5-15 μm, ngang 3 – 4 μm. Nhuộm giemsa thường thấy 1 nhân, có khi 2 nhân hình bầu dục nếu ở giai đoạn phân chia và nguyên sinh chất. Toxoplasma chuyển động trượt.

Vật chủ chính của Toxoplasma là mèo, ở mèo Toxoplasma ký sinh ở ruột, sinh sản vô tính và hữu tính, ở người và động vật khác chỉ có sinh sản vô tính và ký sinh ngoài ruột. Toxoplasma lây nhiễm cho người do nước bọt, chất tiết động vật có mầm bệnh bắn sang người hoặc nhiễm qua đường ăn uống hoặc có thể do ve hút máu truyền hoặc từ trong phòng thí nghiệm.

Ký sinh trùng Toxoplasma Gondii xâm nhập vào cơ thể người chủ yếu nhất là qua con đường tiêu hóa khi ăn phải thức ăn như thịt chó, mèo chưa được nấu chín kỹ và chúng gây bệnh ở hầu hết các cơ quan, nhưng nhiều nhất là ở não, hệ cơ (bao gồm cả cơ tim)

Triệu chứng nhiễm bệnh của Toxoplasma

Sau khi xâm nhập vào cơ thể, thời gian ủ bệnh có thể từ 1 đến 2 tuần. Cơ thể có thể có các biểu hiện giống như bệnh cảm cúm như: đau nhức, mệt mỏi, chán ăn, sốt nhẹ, đau họng, sưng hạch bạch huyết…

Bệnh sẽ khó tiến triển ở trên người khỏe mạnh vì cơ thể mỗi người đã có hàng rào bảo vệ. Tuy nhiên, với người có sức đề kháng kém và đang trong thời kỳ mang thai thì ký sinh trùng mèo sẽ tấn công mạnh, gây ra những tổn thương ở hệ thần kinh, hệ cơ, mắt và tim…   

Mối nguy hiểm cho thai nhi

Tại các nước châu Âu, Tỷ lệ trẻ em dương tính với phản ứng miễn dịch dùng Toxoplasma là 13%, ở người lớn là 30%. Tại Việt Nam, phản ứng này là 2,9 – 5,1%, ở phụ nữ khi nhiễm bệnh chưa hề sảy thai là 2,5% và phụ nữ sảy thai là 8,9% dương tính.

Toxoplasma gây viêm não, viêm võng mạc mắt, viêm hạch bạch huyết, sảy thai, Toxoplasma bẩm sinh, dị dạng thai nhi.

Một số trường hợp khác, ở trẻ em sẽ không có biểu hiện rõ rệt khi chào đời mà chúng chỉ phát triển bệnh khi bước vào độ tuổi thiếu niên. Đó cũng có thể là nguy cơ gây nghe kém, tâm thần chậm phát triển, mắt bị nhiễm trùng nghiêm trọng nguy cơ dẫn đến mù lòa.

Làm thế nào để nhận biết nhiễm bệnh?

Sẽ phụ thuộc vào nhiều yếu tố, việc phụ nữ mang thai bị nhiễm ký sinh trùng Toxoplasma Gondii vẫn có thể ảnh hưởng đến thai nhi hoặc không, nên bạn không nên lo lắng thái quá. Tốt nhất là bạn nên kiểm tra sức khỏe bằng cách đến gặp bác sỹ chuyên khoa để xét nghiệm máu và biết chính xác.

Sau khi xét nghiệm nếu kết quả dương tính nghĩa là bạn đã nhiễm bệnh. Lúc này, bạn cần thông báo ngay với bác sĩ theo dõi sức khỏe của mình trong thai kỳ để được hướng dẫn cách điều trị giảm thiểu nguy cơ tránh gây hại cho thai nhi.

Các biện pháp phòng ngừa

Cho đến thời điểm hiện tại thì y học vẫn chưa tìm ra loại vắc-xin nào chủng ngừa ký sinh trùng Toxoplasma Gondii. Vì vậy, lời khuyên cho bạn vẫn là những biện pháp phòng ngừa dưới đây:

Thức ăn luôn được nấu chín đảm bảo diệt ký sinh trùng

Thức ăn phải được nấu chín kỹ là một trong những biện pháp dự phòng hữu hiệu nhất để giúp mẹ bầu ngăn chặn nguy cơ nhiễm nhiều những loại bệnh như từ vi khuẩn gây ngộ độc thực phẩm như Listeria, điển hình vi khuẩn gây tiêu chảy như Ecoli và quan trọng nhất là ký sinh trùng mèo Toxoplasma Gondii. Bên cạnh đó, mẹ bầu cần phải nhớ đun sôi nước uống để không bị lây nhiễm bệnh. Tuyệt đối không ăn các loại thực phẩm như hải sản, thịt lợn, thịt nai được chế biến bằng các phương pháp như tái, nhúng lẩu, tiết canh, sushi…

Vệ sinh sạch sẽ tay chân

Trước khi ăn uống hay chế biến thức ăn hay sau khi đi vệ sinh, làm vườn, chăm sóc vật nuôi là bạn cần phải rửa tay thật sạch để ngăn ngừa nguy cơ bị nhiễm ký sinh trùng. Ngoài ra, bạn có thể dùng găng tay khi làm việc hay vệ sinh nhà cửa và làm vườn.

Hạn chế tiếp xúc với vật nuôi, thú cưng

Vì đây là vật chủ chính của các loại ký sinh trùng, nên sau khi bạn tiếp xúc với chó, mèo, chim cảnh, bạn nên rửa tay thật sạch. Bên cạnh đó, bạn cũng nên đi khám sức khỏe định kỳ cho thú cưng tại các trung tâm chăm sóc thú y để đề phòng vật nuôi nhiễm bệnh. Tuyệt đối không nên nhận về nuôi các loài vật không rõ nguồn gốc.   

Điều trị Toxoplasma Gondii như thế nào?

Với các tổn thương ở não do Toxoplasma Gondii gây nên, các bác sĩ chuyên khoa sẽ cho thuốc giảm đau như paracetamol, diclofenac. Thuốc chống co giật bằng thuốc diazepam, lorazepam hoặc chống phù não bằng corticoides và điều trị bằng thuốc đặc hiệu diệt ký sinh trùng pyrimethamin, clindamycin.

Nếu mẹ bầu đã nhiễm bệnh nhưng chưa lây truyền sang cho con, thì các bác sĩ sẽ cho dùng spiramycin. Trong trường hợp đặc biệt nếu mẹ và thai nhi đều bị nhiễm ký sinh trùng Toxoplasma Gondii ở mức độ nghiêm trọng, việc điều trị bằng pyrimethamin và sulfadiazin sẽ được bác sĩ cân nhắc vì thuốc này chúng có nhiều tác dụng phụ như kháng a xít folic và các vitamin nhóm B… 

Ds. Nguyễn Thị Thủy

Tin Liên Quan

Hỗ trợ trực tuyến