Một Số Lưu Ý Khi Xét Nghiệm Chẩn Đoán Bệnh Ký Sinh Trùng

Benhgiunsan.com Chẩn đoán bệnh KST chủ yếu là tìm thấy được KST. Có 2 phương pháp là phương pháp trực tiếp và phương pháp gián tiếp. Vậy phương pháp xét nghiệm chẩn đoán bệnh ký sinh trùng trực tiếp là gì và phương pháp chẩn đoán gián tiếp là gì? Xin trao đổi với quí vị như sau:

Phương pháp xét nghiệm chẩn đoán bệnh ký sinh trùng trực tiếp là gì?

Phương pháp trực tiếp nhằm tìm thấy được KST trong cơ thể người bệnh (dạng trưởng thành, trứng, bào nang, ấu trùng ). Phương pháp này có giá trị tuyệt đối khi cho kết quả dương tính. Nhưng có những trường hợp không thể dung được ( giai đoạn đầu của bệnh, KST chưa trưởng thành, KST quá ít, vị trí KST ở quá sâu trong cơ thể, ấu trùng lạc chủ ).

Phương pháp xét nghiệm chẩn đoán bệnh ký sinh trùng gián tiếp là gì?

Phương pháp gián tiếp bao gồm 2 loại xét nghiệm:

– Xét nghiệm dương tính, xác định những biến đổi không đặc hiệu trong cơ thể ký chủ, giúp chọn kỹ thuật sinh học thích ứng.

– Xét nghiệm miễn dịch đặc hiệu, cần thiết cho những trường hợp mà xét nghiệm trực tiếp không thể thực hiện được.

Ngoài ra, còn cần đến những thông tin về những vấn đề liên quan đến người bệnh:

– Nguồn gốc địa lý của người bệnh và những nơi mà họ đã sống, vì nhiều bệnh KST có tính khu trú theo vùng;

– Tiền sử của người bệnh về mặt KST;

– Những dấu hiệu lâm sang khiến cho người bệnh đến khám bệnh;

– Các trị liệu vừa qua;

– Các kết quả xét nghiệm máu đã được thực hiện (công thức máu, % bạch cầu toan tính …)

– Tình trãng sức khỏe: suy giảm miễn dịch.

Do đó, người làm xét nghiệm cần hợp tác của người thầy thuốc lâm sàng, không những để chọn đúng kỹ thuật mà còn để phân tích một cách hữu hiệu nhất kết quả xét nghiệm.

Mẫu và bệnh phẩm để xét nghiệm chẩn đoán bệnh ký sinh trùng trực tiếp là gì?

Phương pháp này bao gồm các xét nghiệm:

– Phân

– Máu

– Nước tiểu

– Nước rửa phế quản

– Dịch hút tủy xương hay hạch

– Mô sinh thiết

– Dịch hút tá tràng

– Đàm

– Da

Một Số Lưu Ý Khi Xét Nghiệm Chẩn Đoán Bệnh Ký Sinh Trùng

Hình ảnh ký sinh trùng ký sinh dưới da

Phương pháp xét nghiệm trực tiếp tìm bệnh ký sinh trùng giun sán trong phân

Xét nghiệm phân là phương pháp cần thiết và co bản để tìm các KST sau đây:

– Đơn bào:

+ Các loại amíp

+ Các trùng roi đường ruột

+ Các Coccodia đường ruột

+ Trùng long Balantidium coli

– Giun:

+ giun đũa

+ giun móc

+ giun tóc

+ giun lươn

+ giun kim ( xem kỹ thuật riêng biệt )

– Sán:

+ sán lá ( gan và ruột )

+ sán xơ mít (sán dải bò)

+ sán máng (trừ Schistosoma haematobium, xem kỹ thuật riêng )

Một Số Lưu Ý Khi Xét Nghiệm Chẩn Đoán Bệnh Ký Sinh Trùng

Hình ảnh sán dải bò

Những lý do đưa người thầy thuốc đến quyết định xét nghiệm phân tìm ký sinh trùng là gì?

– Sự hiện diện của triệu chứng lâm sàng ít nhiều rõ rang như:

+ Tiêu chảy hay bón

+ Đau bụng, đau vùng thượng vị

+ No hơi

+ Buồn nôn, nôn

+ Ngứa hậu môn

+ Thấy trong phân có hình dạng gợi ý đại thể một KST

– Sự hiện diện một tỷ lệ bạch cầu toan tính cao có kết hợp hay không với những triệu chứng ở phổi.

– Xét nghiệm điều tra cơ bản.

Trước khi xét nghiệm chẩn đoán bệnh ký sinh trùng tôi cần lưu ý điều gì?

Để kết quả xét nghiệm được chính xác, thật sự có giá trị, người bệnh cần được căn dặn:

– Vài ba ngày liên tục trước khi xét nghiệm, không ăn những thức ăn có nhiều cặn bã (trái cây, rau quả). Những chất cặn bã sẽ làm trở ngại cho việc soi tìm KST dưới kình hiển vi.

– Không nên dùng các thuốc có chứa Bismuth, than, kaolin, dầu paraffin, besonapthol.

– Không chụp X quang có sử dụng chất cản quang, như barium.

– Ngưng hẳn các thuốc điều trị KST.

– Phân để xét nghiệm để vào trong lọ sạch và khô, không cần vô trùng.

Phân không được lẫn với nước tiểu hoặc với các chất khác. Phân lấy xong phải được xét nghiệm ngay. Các đơn bào để lâu ở ngoài cơ thể sẽ mất đi khả năng đi động và thậm chí sẽ bị ly giải. Trong trường hợp phân không thể lấy tại phòng thí nghiệm được thì phải cho phân vào dùng dung dịch cố định (MIF, F2AM, hoặc formol 10% ) ngay sau khi lấy phân, sau đó đem bệnh phẩm đến phòng xét nghiệm.

Nếu bệnh nhân bị bón, có thể ho một liều thuốc nhuận trường nhẹ ( sulfat magnesium 5g pha trong ít nước, uống tối hôm trước, sang hôm sau lấy phân để xét nghiệm ).

Giun, sán không đẻ liên tục, các bào nang của đơn bào không phải lúc nào cũng được thải ra ngoài đều đặn mỗi ngày. Vì vậy, một lần xét nghiệm âm tính chưa nói lên được giá trị thật sự âm tính, cần xét nghiệm vài ba ngày liên tiếp. Thật ra nếu chuẩn bị kỹ thì xét nghiệm một hai lần cũng đủ cho phòng xét nghiệm thành thạo xác định được kết quả

Kết quả sau khi xét nghiệm chẩn đoán bệnh ký sinh trùng cần được thực hiện như thế nào?

Đại thể: phân có nhầy máu của bệnh amíp, phân có bọt, màu vàng xám của bệnh Giardia, KST có thể thấy được bằng mắt thường như đốt sán dây, giun kim…

Vi thể: tình trạng tiêu hóa của tinh bột, của thịt, vi trùng, vi nấm, hồng cầu, bạch cầu, tế bào biểu mô…; KST tìm thấy: loại nào, số lượng bao nhiêu, bằng kỹ thuật nào ( soi trực tiếp, làm phong phú …)

Ngoài những kỹ thuật phong phú thông thường áp dụng cho các loại trứng hay bào nang, có 2 kỹ thuật có tính đặc hiệu:

– Kỹ thuật Baermann dùng một khối lượng phân lớn, dựa vào đặc tính KST thích nhiệt độ cao, nên dùng nước ấm thu hút chúng đến rồi ly tâm, tìm chúng trong phần cặn. Kỹ thaut65 phong phú này tỏ ra rất hiệu quả với giun lươn. Do ấu trùng không có nhiều trong phân.

– Với giun kim, kỹ thuật Graham, do đặc điểm sinh đẻ của giun vào ban đêm và tập trung ở những nếp nhăn của hậu môn, nên ở đó có nhiều trứng giun. Muốn tìm trứng giun kim, phải dùng băng keo trong, in lên nếp xếp hậu môn cho trứng dính vào rồi đem soi kính hiển vi.

Những bệnh nhân AIDS thường xuyên bị rối loạn tiêu hóa. Có thể yêu cầu làm xét nghiệm cơ bản về phân cho tất cả các đối tượng này hoặc khi có tiêu chảy cấp tính hoặc mạn tính.

Đối với những người bị suy giảm miễn dịch nên lưu ý loại ký sinh trùng nào?

– Cryptosporidium sp.

– Microsporidia sp.

– Giun lươn

Nhuộm Ziehl-Neelsen cải tiến để tìm Cryptosporidium, nhuộm huỳnh quanh, nhuộm theo kỹ thuật Weber để tìm Microsporidia hoặc làm kỹ thuật phong phú Baermann để tìm giun lươn.

Nhóm BS Phòng Khám Chuyên Khoa Nội Ký Sinh Trùng Ánh Nga

Tin Liên Quan

Hỗ trợ trực tuyến

028 38 30 23 45