Một số bệnh ký sinh trùng có thể mắc phải khi nuôi thú cưng

Ngày nay, khi nền kinh tế phát triển nên cuộc sống của người dân thành thị có phần thoải mái hơn. Thêm vào đó, gia đình thường có ít người nên nhiều người nuôi và xem thú cưng như là thành viên trong nhà, chăm sóc chúng như những đứa trẻ: hôn hít, ẵm bồng, dắt đi dạo, ăn chung, ngủ chung… Bên cạnh những mặt tích cực do nuôi thú cưng mang lại thì còn có những vấn đề nguy hại về sức khỏe mà ít người biết đến.

Một số loài thú cưng thường được nuôi là chó, mèo, chuột, chim… nhưng phổ biến nhất là mèo và chó. Cũng như con người, thú nuôi cũng mang những mầm bệnh trên mình và có thể lây lan mầm bệnh đó sang những người sống chung. Một số bệnh ký sinh trùng thường gặp mà con người có thể mắc phải khi nuôi thú cưng là:

  1. Bệnh giun đũa chó, mèo 

Người là vật chủ ngẫu nhiên, do ăn, uống phải trứng giun có trong thức ăn chưa được nấu chín hoặc nuốt phải trứng giun trong đất hoặc nước bị nhiễm phân chó mèo.

Người nuốt phải trứng giun đũa chó, mèo, khi đến ruột non trứng nở và giải phóng ấu trùng, ấu trùng bắt đầu chui qua thành ruột rồi di chuyển đến gan. Từ gan, ấu trùng chui qua hệ tuần hoàn và bạch huyết di trú đến các tổ chức khác như não, phổi, nội tạng ở bụng, mắt,… gây ra các tổn thương ở các mô và nội tạng. Ấu trùng giun đũa chó, mèo không thể phát triển thành giun trưởng thành bên trong cơ thể người và cũng không thể tái lặp chu kỳ sống ở người. Ấu trùng giun có thể sống và tồn tại trong các mô, nội tạng nhiều năm nếu không được điều trị.

Bệnh không có triệu chứng lâm sàng đặc thù, thường gặp ở trẻ em nhiều hơn ở người lớn. Một số bệnh nhân có triệu chứng gan to, sốt, có các biểu hiện của phổi như ho, tức ngực, đau bụng, khó tiêu, tăng bạch cầu ưa axít không thường xuyên, tăng globulin máu,. Trường hợp nặng, các triệu chứng có thể kéo dài vài năm, các triệu chứng viêm phổi, đau bụng mãn tính, viêm nội nhãn, rối loạn thần kinh khu trú có thể xảy ra do sự lưu trú của ấu trùng giun đũa chó, mèo, bạch cầu và bạch cầu ái toan tăng có thể chiếm tới 80-90%.

Xét nghiệm: Thử nghiệm huyết thanh ELISA dùng kháng nguyên ấu trùng giun đũa chó mèo (toxocara), độ nhạy từ 75-90%.

  1. Bệnh nhiễm giun móc chó (Ancylostoma caninum) , mèo (Ancylostoma braziliense)

Người bị nhiễm giun thường do tiếp xúc với đất, cát ở ngoài môi trường sống bị ô nhiễm do phân chó, mèo có ấu trùng giai đoạn lây nhiễm được (larva filariform). Ấu trùng giun khi tiếp xúc với người sẽ chui qua da, thường là ở vùng da tay, da chân và di chuyển trong mô dưới da. Bệnh thường gặp ở trẻ em chơi nghịch đất cát, người đi chơi ngồi ở các bãi biển, những người làm vườn… Ấu trùng giun có thể tồn tại nhiều tuần và có khi kéo dài hàng tháng. Trong một vài trường hợp, ấu trùng giun có khả năng chui ra thành mạch máu, lên phổi và gây hội chứng Loeffler.

Chẩn đoán xác định bệnh thường được căn cứ vào triệu chứng lâm sàng tại chỗ và các dấu hiệu dị ứng toàn thân. Sinh thiết da cho thấy những u hạt có chứa nhiều tế bào bạch cầu đa nhân ái toan, có thể nhìn thấy được ấu trùng nằm giữa u hạt. Xét nghiện bạch cầu đa nhân ái toan trong máu cho kết quả có thể tăng nhưng không đều.

  1. Bệnh sán dải chó, mèo (Dipylidium caninum)

Sán trưởng thành sống ở ruột non của chó, mèo. Đốt sán già sẽ rụng theo phân hoặc bò qua hậu môn ra ngoài. Trứng được giải phóng khi đốt sán co bóp hoặc khi đốt sán bị tiêu biến. Trứng được phát tán ra ngoài môi trường hoặc bám vào lông hay bám ở quanh hậu môn chó. Các loài bọ chét nuốt trứng sán vào ruột, phôi 6 móc sẽ phát triển thành nang ấu trùng có đuôi. Trẻ em tình cờ nuốt phải bọ chét, nang ấu trùng có đuôi sẽ trưởng thành ở ruột non trong vòng 20 ngày. Trẻ em bị bệnh đa số thường không có triệu chứng hoặc rối loạn tiêu hóa nhẹ. Khi bị nhiễm nhiều sán, trẻ mệt mỏi, nhức đầu, đau bụng, ngứa hậu môn, tiêu chảy, dị ứng…. Chẩn đoán bệnh này được dựa vào khi tìm thấy những đốt sán hay chùm trứng sán trong phân. 

  1. Trùng bào tử (Toxoplasma gondii): mèo là ký chủ chính và vĩnh viễn

Người chỉ là vật chủ tình cờ của Toxoplasma gondii. Người bị nhiễm ấu trùng do nuốt phải trứng nang có trong thịt chưa nấu chín, hoặc trong sữa, máu, nước tiểu của mèo bị nhiễm bệnh. Vào đến ruột của người, các thoa trùng trong trứng nang được giải phóng để đi ký sinh các tế bào thuộc hệ võng mô, não, cơ, tim trở thành những dạng hoạt động mới. Trong tế bào của người, chúng tích cực sinh sản bằng cách nhân đôi cho ra những thế hệ mới, làm tăng nhanh số lượng, đi xâm chiếm tế bào mới, gây nên bệnh cấp tính. Giai đoạn này rất nguy hiểm cho thai nhi, nếu người mẹ bị nhiễm T. gondii.

Ở thể nhẹ, người bệnh có có các triệu chứng như sốt, nổi hạch và mệt mỏi, bệnh tự khỏi không cần điều trị. Khi bị nhiễm T.gondii với số lượng lớn, ký sinh trùng tăng sinh nhanh, gây tổn thương hoại tử nơi khu trú, sau đó, ký sinh trùng phát tán theo đường máu gây thể bệnh lan tỏa. Tổn thương thường thấy ở não, mắt, cũng có khi ở phổi, tim. Viêm não thường là nặng, cuối cùng bệnh nhân bị hôn mê và tử vong. Tùy thuộc vào từng trường hợp cụ thể mà lựa chọn phương pháp chẩn đoán thích hợp: phân lập ký sinh trùng,  chụp CT não, giải phẫu bệnh lý, thử nghiệm bì,…

  1. Bệnh do vi nấm ngoài da

Hắc lào (tinea ciroinata): chó, mèo bị bệnh hắc lào trên da, lây sang người do tiếp xúc trong khi vuốt ve hoặc chải lông cho chó hoặc mèo. Triệu chứng đầu tiên là sẩn đỏ, ngứa rồi lan rộng dần ra xung quanh vùng trung tâm lành tạo nên hình cầu. Những sang thương nằm gần nhau khi lan rộng sẽ hòa vào nhau tạo thành hình đa vòng.

Nấm má (tinea barbae): thường vết thương chỉ ở một bên (phải hay trái), đôi khi ở cằm. Bệnh nhiễm do hôn hít thú cưng trong nhà có vi nấm trên lông (T. mentagrophytes, M.canis ở chó, mèo).

  1. Bệnh do các loài ngoại ký sinh

Ve: gây hại cho con người vì tạo nên vết thương chỗ ve cắn, gây viêm, liệt, truyền vi khuẩn, siêu vi trùng và rickettsia.

Bọ chét: chúng là vật trung gian truyền bệnh dịch hạch. Cơ chế truyền bệnh của chúng là ụa máu có Pasteurella pestis trong khi cắn người.

Cách phòng ngừa bệnh ký sinh trùng do lây nhiễm từ thú cưng

Đối với người:

– Tuyên truyền giáo dục và nâng cao ý thức vệ sinh cá nhân, cộng đồng đặc biệt là các người chủ nuôi chó, mèo, bảo vệ môi trường xanh sạch đẹp không bị nhiễm phân chó mèo.

– Vệ sinh và phòng dịch: vệ sinh môi trường, đặc biệt là môi trường có phân chó, phân mèo, khu vực trong sân nhà và khu vực vui chơi của trẻ em. Xây dựng lối sống vệ sinh cá nhân tốt: rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn hoặc chuẩn bị thức ăn, không ăn rau sống khi chưa được rửa sạch hoặc ăn thịt chó, mèo chưa nấu chín.

Đối với thú nuôi:

– Tắm rửa thường xuyên cho chúng bằng các loại xà bông, dầu tắm dành riêng cho thú nuôi để loại bỏ các loài ngoại ký sinh và trứng giun, sán ra khỏi lông.

– Sổ giun cho chó mèo định kỳ. Với chó mèo con, cần sổ giun ngay từ 3 tuần tuổi, sổ giun nhắc lại 3 lần cách nhau 2 tuần và sau đó cứ 6 tháng sổ một lần.
– Không nuôi những thú nuôi hoang dã, không rõ nguồn gốc.

DS. Cao Chí Công

Tin Liên Quan

Hỗ trợ trực tuyến

028 38 30 23 45

Gọi điện SMS Liên hệ

028 38 30 23 45

Gọi điện SMS Liên hệ