Dấu hiệu nhận biết, cách phòng tránh bệnh sán dây và ấu trùng sán dây lợn

Bệnh sán dây và ấu trùng sán dây lợn có ở nhiều quốc gia trên thế giới, ở Việt Nam, theo số liệu báo cáo của các cơ sở y tế, đến nay có ít nhất 55 tỉnh thành có trường hợp nhiễm bệnh sán dây và ấu trùng sán dây lợn.

Sán dây, ấu trùng sán dây lợn là loại ký sinh trùng trong cơ thể người, nguyên nhân nhiễm bệnh thì có liên quan đến thói quen, tập quán ăn uống, canh tác. Bệnh được chia làm 2 loại đó là bệnh sán dây và ấu trùng sán dây lợn. Một người được chẩn đoán là bị mắc bệnh sán dây hay là mắc bệnh ấu trùng sán dây lợn thì lại phụ thuộc vào giai đoạn phát triển của con sán trong cơ thể.

Bệnh sán dây lợn

Nhiễm bệnh sán dây là khi người bệnh ăn phải các loại thịt bò, thịt lợn tái hay là nem chua mà phần thịt đó lại có chứa các nang sán thì từ những nang sán này khi vào bên trong cơ thể người sẽ nở ra và sống ký sinh tại ruột non. Sau khoảng thời gian từ 8-10 tuần chúng sẽ phát triển thành con sán trưởng thành và có nguy cơ gây bệnh. Một con sán dây trưởng thành thường có chiều dài khoảng từ 4m đến 12m, mỗi đốt sán có từ 20.000-50.000 trứng, có cả cơ quan sinh dục đực và cái, nếu như người bệnh không phát hiện và không được tẩy sán thì loài này có thể sống ký sinh trong cơ thể người khoảng từ 4 – 8 năm, đặc biệt có một số trường hợp chúng tồn tại lên đến 20 năm, thậm chí là 70 năm.

Biểu hiện bệnh sán dây

Để biết mình có phải mắc bệnh sán dây, ấu trùng sán dây lợn hay không, cần dựa vào các biểu hiện và triệu chứng bệnh như: Đi cầu ra đốt sán, đau bụng kéo dài, rối loạn tiêu hóa… và các xét nghiệm cận lâm sàng, bên cạnh đó là xem xét các yếu tố dịch tễ như xung quanh khu vực người bệnh sống có phát hiện trường hợp nhiễm sán, thói quen ăn uống…
Bệnh sán dây thông thường không có biểu hiện triệu chứng nào rõ rệt, vài trường hợp có biểu hiện lâm sàng như rối loạn tiêu hóa, đau bụng. Tuy nhiên các triệu chứng trên thường khá mờ nhạt và dễ nhầm lẫn với các bệnh lý khác, người bệnh thường chỉ phát hiện việc mình bị nhiễm sán dây khi nhìn thấy các đốt sán ra theo phân với những đoạn nhỏ, dẹt, trắng ngà và động đậy.

Chẩn đoán: Đối với nhiễm sán dây thì có thể chẩn đoán bệnh dễ dàng dựa vào xét nghiệm phân, hoặc đốt sán tự chui ra hậu môn.

Bệnh ấu trùng sán dây lợn (Ấu trùng sán gạo heo)
Một người sẽ mắc Bệnh ấu trùng sán dây lợn là khi họ ăn trúng phải trứng sán trong thức ăn, trong những loại rau thủy sinh hoặc rau sống. Thời gian ủ bệnh kéo dài khoảng từ 9 đến10 tuần. Sau khi nuốt phải trứng sán, trứng vào dạ dày tại đây chúng nở ra ấu trùng, sau đó đến ruột non, ấu trùng di chuyển xuyên qua thành ống tiêu hóa rồi vào máu và chuyển đến sống ký sinh tại các cơ quan như cơ vân, não, mắt,…

Biểu hiện bệnh sán dây lợn

Ở những người nhiễm bệnh ấu trùng sán dây lợn tùy thuộc vào vị trí ký sinh của nang sán mà có những biểu hiện khác nhau. Nang sán là những khối u nhỏ, trắng đục, chắc, kích thước khoảng 1 đến 2 cm, di động dễ, không gây ngứa, không đau và thường nằm ở vị trí cơ vân. Các loại bệnh giun sán nói chung, khi vào cơ thể người đều chiếm thức ăn, dẫn đến việc kém hấp thu, làm chậm phát triển thể lực, làm rối loạn tiêu hoá.
Ấu trùng sán dây lợn gây nguy hiểm nhất là khi chúng ký sinh ở não và vào tim, làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khoẻ và có thể để lại các di chứng nặng. Nếu ấu trùng sán nằm trong não, người bệnh có thể bị liệt tay, chân hay liệt nửa người, nói ngọng, động kinh, rối loạn trí nhớ hoặc đau đầu dữ dội. Trường hợp ấu trùng ký sinh tại mắt chúng có thể làm tăng nhãn áp và gây giảm thị lực hoặc mù.

Đối với người nhiễm ấu trùng sán dây lợn thì phải tiến hành chụp cộng hưởng từ, chụp CT để phát hiện tổn thương.

Điều trị
Nếu mắc bệnh sán dây, ấu trùng sán dây lợn thì người bệnh không cần quá lo lắng, vì bệnh được điều trị khỏi hoàn toàn bằng các thuốc tẩy giun sán như là Niclosamide, Albendazole hoặc Praziquantel. Người bị nhiễm sán trưởng thành chỉ cần uống thuốc trong 1 ngày là khỏi. Tuy nhiên người bị nhiễm ấu trùng sán thì cần phải điều trị dài ngày hơn. Trong quá trình điều trị giun sán cần phải có sự theo dõi chặt chẽ, sát sao của nhân viên y tế vì phản ứng bất lợi của thuốc có thể gây tử vong cho bệnh nhân. Vì vậy khuyến cáo mọi người không được tự mua thuốc để điều trị tại nhà.

Phòng bệnh
Phòng bệnh sán dây, ấu trùng sán dây lợn cũng như phòng các loại bệnh giun sán truyền qua đất như giun đũa, giun móc, giun mỏ, giun tóc thì mọi người cần phải thực hiện tốt việc ăn chín, uống sôi. Nếu như ăn các loại rau sống thì cần phải rửa thật kỹ nhiều lần dưới vòi nước chảy. Không nên ăn thịt trâu, bò mà chưa được nấu chín dưới bất kỳ hình thức nào. Không đi vệ sinh bừa bãi, sử dụng hố xí tự hoại, không tưới rau bằng phân bắc. Tẩy sán định kỳ và kịp thời nếu bị nhiễm bệnh.
Nếu nghi ngờ mình và người thân trong gia đình có thể bị nhiễm sán dây, ấu trùng sán dây lợn, cũng như các bệnh giun như giun đũa, giun tóc, giun móc, giun mỏ, giun kim hãy đến các trung tâm y tế tỉnh hoặc các cơ sở y tế gần nhất để được khám, tư vấn, làm các xét nghiệm cần thiết và điều trị kịp thời.

Ds. Cao Chí Công

Tin Liên Quan

Hỗ trợ trực tuyến

028 38 30 23 45

Gọi điện SMS Liên hệ

028 38 30 23 45

Gọi điện SMS Liên hệ