Cách lấy và bảo quản mẫu nước tiểu

Nước tiểu là một dịch bài tiết vô cùng quan trọng của cơ thể, có nhiệm vụ đào thải ra bên ngoài những chất độc hại, các chất cặn bã sản sinh ra trong quá trình chuyển hóa các chất. Ngoài ra xét nghiệm nước tiểu còn thấy một vài loài giun sán ký sinh trùng. Sự thay đổi tính chất vật lý hóa học, thành phần của nước tiểu phản ánh rõ sự rối loạn trong quá trình chuyển hóa các chất và hoạt động của các cơ quan nội tạng trong cơ thể như gan, thận, tuyến nội tiết. Mục đích của việc làm xét nghiệm nước tiểu nhằm giúp chẩn đoán, theo dõi chặt chẽ quá trình điều trị bệnh của các cơ quan nói trên.

Xét nghiệm nước tiểu một lần

Dụng cụ: dùng ống nghiệm to hoặc lọ có nắp đậy. Tât cả phải đảm bảo sạch và khô. Tốt nhất nên dùng lọ nhựa, và dùng một lần rồi bỏ đi.

Thời điểm lấy: nước tiểu thường được lấy vào lúc sáng sớm, lúc đói (khi bệnh nhân mới ngủ dậy). Nước tiểu lúc này sẽ đậm đặc nhất vì chúng được tích tụ lâu ở trong bàng quang và sẽ không phụ thuộc vào chế độ ăn uống cũng như hoạt động của cơ thể giống như ban ngày. Vì thế, lấy nước tiểu lúc này để làm xét nghiệm là thời gian tốt nhất. Trong một số những trường hợp đặc biệt thì thời điểm lấy nước tiểu phù hợp nhất như sau:

Nếu nghi ngờ có glucose niệu thì phải lấy nước tiểu sau bữa ăn.

Lấy nước tiểu 2 giờ/ lần để làm xét nghiệm tìm urobilinogen trong bệnh tan máu, hoặc soi cặn Addis.

Viêm đường tiết niệu thì lấy nước tiểu vào lúc sáng sớm ngủ dậy. Với các xét nghiệm định tính thông thường thì dùng nước tiểu bất kỳ vào thời gian nào trong ngày.

Cách lấy: nhân viên y tế sẽ phát cho bệnh nhân một lọ sạch có dán nhãn ID, tên, năm sinh bệnh nhân và đồng thời hướng dẫn bệnh nhân lấy nước tiểu giữa dòng như sau:

Vệ sinh sạch sẽ đường tiểu trước khi lấy.

Bỏ dòng nước tiểu đầu tiên, lấy phần nước tiểu ở đoạn giữa cho vào khoảng 1/2 lọ chứa, bỏ hết phần nước tiểu còn lại (do dể có tạp nhiễm bởi dịch nhày, tế bào bong, vi khuẩn)

Sau đó đem lọ nước tiểu đến phòng xét nghiệm.

Lưu ý: dặn bệnh nhân không nên lấy nước tiểu sau khi uống quá nhiều nước, hoặc sau chế độ lao động nặng, hoặc sau khi ăn uống.

Cách bảo quản:

Tốt nhất là nên dùng nước tiểu tươi để ở nhiệt độ phòng thí nghiệm. Vì vậy, nước tiểu sau khi lấy xong được đưa lên phòng xét nghiệm làm ngay, chậm nhất là một giờ sau khi lấy.

Nếu để thời gian lấy quá lâu nước tiểu bị lên men bởi vi khuẩn. Nhiệt độ quá cao cũng có thể làm hỏng các mẫu nước tiểu. Cụ thể các chất hữu cơ trong nước tiểu sẽ bị phân hủy, ure bị phân hủy thành NH3. Do đó,nó sẽ làm tăng độ pH của nước tiểu. Các tế bào hồng cầu, bạch cầu cũng bị biến dạng hoàn toàn. Các chất vô cơ hữu cơ khác cũng sẽ bị phân hủy.

Nếu chưa phân tích mẫu nước tiểu ngay thì có thể bảo quản ở nhiệt độ từ 2-8 độ C trong vòng 3 ngày. Nếu để nước tiều lâu hơn 3 ngày phải bảo quản ở ngăn đá.

Lấy nước tiểu 24 giờ

Dược dùng trong các xét nghiệm định lượng như định lượng glucose niệu, định lượng protein niệu,…

Dụng cụ: thường dùng bô có nắp để đậy hoặc bình có vạch chia thể tích. Bô và bình đựng nước tiểu phải được rửa sạch, không lẫn với chất tẩy rữa, dội nước sôi để diệt hết khuẩn kể cả có nắp đậy.

Cách lấy:

Đến giờ ấn định thì cho bệnh nhân tiểu hết, bỏ phần nước tiểu đó đi. Trong 24 giờ tiếp theo sẽ hứng tất cả nước tiểu của bệnh nhân tiểu ra vào một cái bô hoặc vào một bình sạch (hứng cả phần nước tiểu khi bệnh nhân đi đại tiện). Ngày hôm sau vào giờ thứ 24 sẽ cho bệnh nhân tiểu lần cuối cùng vào bô hoặc bình ta đựng nước tiểu 24 giờ.

Cách dặn bệnh nhân:

Sáu giờ sáng tiểu hết bỏ đi. Những lần đi tiểu tiếp theo thì hứng cả vào bô hoặc bình (kể cả khi đi đại tiện). Đến sáu giờ sáng ngày hôm sau đi tiểu lần cuối cùng vào bô hoặc bình. Để bô hoặc bình chứa nước tiểu vào chỗ mát, có nắp đậy để tránh sự bốc hơi. Mỗi lần cho nước tiểu vào bình phải lắc đều để trộn lẫn với chất bảo quản.

Cách bảo quản:

Đễ tránh lên men và làm hư hại tế bào và ngăn chăn sự phát triển của tạp khuẩn người ta dùng chất chống thối như sau:

Thymol pha trong cồn tạo dung dịch 10%, cho từ 5-10ml/ nước tiểu 24 giờ. Chú ý không dùng thymol khi làm với các xét nghiệm liên quan đến protein, bilirubin, glucose, vì thymol sẽ làm sai kết quả.

Phenol: nhỏ 1 giọt dùng cho 30ml nước tiểu.

Acid HCl sử dụng 5ml dủng cho nước tiểu 24h.

Acid boric 0.8% ít ảnh hưởng đến kết quả xét nghiệm.

Choloform hay formol 10% không dùng khi xét nghiệm glucose.

KTV. KHƯƠNG VY

Tin Liên Quan

Hỗ trợ trực tuyến

028 38 30 23 45

Gọi điện SMS Liên hệ

028 38 30 23 45

Gọi điện SMS Liên hệ