Cách lấy máu xét nghiệm giun sán, sinh hóa, huyết học và bảo quản mẫu máu

Yêu cầu:

Mẫu máu phải được lấy lúc đói hoặc sau ăn 4-6 giờ, tốt nhất là vào buổi sáng chưa ăn uống gì, trừ nước. Nếu trong trường hợp khẩn cấp, cần thiết phải lấy máu thì phải ghi rõ thời điểm bệnh nhân đã ăn và thời điểm lấy máu. Riêng xét nghiệm giun sán có thể lấy máu bất cứ lúc nào mà không cần nhịn ăn.

Trường hợp lấy máu làm nhóm xét nghiệm lipid thì cần nhịn ít nhất 12 giờ.

Tránh lấy mẫu tại nơi tiêm truyền.

Tránh làm mẫu máu bị tiêu huyết.

Lấy máu tĩnh mạch:

Báo và giải thích rõ cho bệnh nhân về mục đích, việc làm (nếu bệnh nhân tỉnh), bệnh nhi hoặc bệnh nhân hôn mê phải giải thích cho người nhà bệnh nhân.

Tay bệnh nhân phải sạch, nếu bẩn thì phải rửa tay bệnh nhân bằng xà phòng trước khi lấy máu.

Nên lấy máu bệnh nhân lúc sáng sớm. Nếu bệnh nhân mới đến cần phải cho nghỉ 15-20 phút trước khi lấy máu.

Cần giải thích cho bệnh nhân trước khi lấy máu để bệnh nhân không bị bất ngờ và sẽ phối hợp với nhân viên y tế. Trong một số xét nghiệm như xét nghiệm khí máu cần giải thích kỹ cho bệnh nhân, để bệnh nhân thật thoải mái hợ tác và yên tâm. Tránh tình trạng một số bệnh nhân choáng khi lấy máu. Có thể dẫn tới các thông số cần định lượng sẽ bị sai lệch.

Chuẩn bị dụng cụ:

Vô khuẩn: bơm, kim tiêm

Những dụng cụ khác: bông tẩm cồn, panh, ống nghiệm dán nhãn tên, tuổi của bệnh nhân, ID, số giường, khoa phòng. Có hay không có chất chống đông tùy loại xét nghiệm. Dây ga rô, gối nhỏ bọc nylon.

Quy trình lấy máu làm xét nghiệm sinh hóa:

Cho bệnh nhân nằm hoặc ngồi, tay duỗi thoải mái trên vật cứng. Nếu là trẻ nhỏ phải có người giữ để trẻ không giãy giụa.

Đối chiếu thông tin bệnh nhân với phiếu chỉ định xét nghiệm: mã số ID, yêu cầu bệnh nhân đọc lại tên và năm sinh.

Xem toàn bộ các xét nghiệm được chỉ định để lựa chọn ống nghiệm đựng máu cho phù hợp nhằm tránh ảnh hưởng kết quả. Đối với nhóm xét nghiệm sinh hóa thông thường sử dụng ống nghiệm tách huyết thanh (không có chất chống đông) hoặc ống có chống đông heparin để tách huyết tương. Trong trường hợp các xét nghiệm cần độ ổn định cao thì lựa chọn ống nghiệm phù hợp ( ví dụ: ống chứa chống đông NaF hoặc oxaloacetate giúp ổn định đường huyết,…)

Dán mã ID và ghi tên, năm sinh của bệnh nhân lên các ống nghiệm lấy máu để tránh nhầm lẫn.

Chọn tĩnh mạch thích hợp thường lấy máu để ở nếp gấp khuỷa tay (hệ thống M tĩnh mạch), đặt gối dưới chỗ định lấy máu, trẻ em thường lấy những nơi tĩnh mạch không di chuyển và nhìn thấy rõ như: vùng đầu tĩnh mạch thái dương, tĩnh mạch cổ, mu tay.

Lấy ống tiêm ra khỏi bao đựng, kiểm tra xem bơm kim tiêm có thông không.

Buộc dây ga rô cách chỗ lấy máu khoảng 5cm về phía trên.

Sát khuẩn da vùng lấy máu theo hình xoáy trôn ốc.

Đưa kim vào tĩnh mạch sau đó mở dây ga rô.

Kéo lui bơm tiêm nhẹ nhàng và rút đủ số lượng máu cần thiết tránh tạo bọt khí.

Tháo dây ga rô, rút kim ra, ấn nhẹ bông nơi tiêm, bảo bệnh nhân tiếp tục giữ nhẹ bông nơi tiêm.

Dán băng keo cá nhân cho bệnh nhân.

Tháo kim ra, bơm máu nhẹ nhàng vào ống nghiệm tránh tạo bọt khí, đậy nút lại.

Đặt bơm tiêm chếch với thành ống nghiệm 1 góc 45 độ.

Bơm máu từ từ vào ống nghiệm theo thành ống để tránh làm vỡ hồng cầu.

Khi bệnh nhân có nhiều xét nghiệm được chỉ định, cần ưu tiên thứ tự bơm máu vào đễ tránh chất chống đông các ống làm ảnh hưởng đến kết quả xét nghiệm. Thứ tự bơm máu vào ống thường được sử dụng: ống huyết thanh- ống heparin- ống EDTA- ống citrate- ống NaF/oxalate. Tuyệt đối không chiết máu từ ống có chất chống đông sang ống không có chất chống đông.

Số lượng máu cho vào ống phải theo vạch chỉ thị mức tối đa.

Lắc trộn nhẹ nhàng đề máu hòa lẫn vào chất chống đông.

Đối với những xét nghiệm khẩn cần chuyển đến nơi phân tích càng sớm càng tốt.

Gửi bệnh phẩm và kèm theo giấy xét nghiệm đến phòng xét nghiệm.

Thu dọn dụng cụ.

Bỏ kim vào bình chứa vật sắt nhọn, bơm tiêm vào thùng rác y tế.

Lau khô và gửi đi diệt khuẩn.

Cách bảo quản bệnh phẩm:

Huyết tương tách sớm trong vòng 1 giờ sau khi lấy máu, nhất là khi làm xét nghiệm điện giải để tránh sự khuyếch tán Kali từ hồng cầu ra.

Huyết thanh phải được tách trước 2 giờ kể từ khi lấy máu. Để ở nhiệt độ phòng, đậy nút tránh bay hơi và tránh nhiễm khuẩn.

Huyết thanh và huyết tương cho phép được bảo quản < 4 giờ ở nhiệt độ phòng và 1-2 ngày ở nhiệt độ từ 2-8 độ C. Muốn giữ lâu hơn cần phải để ở ngăn đá và đậy nút ống nghiệm kín.

Các xét nghiệm về enzyme cần làm trên huyết tương hoặc huyết thanh tươi. Định lượng glucose máu cần làm ngay vì sau 1 giờ nồng độ glucose máu giảm 7%. Trong khi đó có những chất tương đối bền ở 20 độ C trong thời gian dài như acid uric, cholesterol, triglyceride.

Bệnh phẩm để làm bilirunbin máu nếu chưa phân tích phải bọc giấy đen hoặc giữ tử lạnh ngăn mát để tránh chuyển thành biliverdin dưới tác dụng của ánh sáng mặt trời.

KTV. KHƯƠNG VY

Tin Liên Quan

Hỗ trợ trực tuyến

028 38 30 23 45

Gọi điện SMS Liên hệ

028 38 30 23 45

Gọi điện SMS Liên hệ