Bệnh sán lá gan và sự nguy hiểm đối với cơ thể người

Sán lá gan chia gồm 2 loại: Sán lá gan lớn và Sán lá gan nhỏ. Trong bài viết này, sẽ giới thiệu về sán lá gan lớn có tên gọi la tinh (Fasciola hepatica). Đây là bệnh gây nhiều biến chứng và nguy hiểm cho người bệnh.

Sán lá gan lớn sống ký sinh chủ yếu ở động vật ăn cỏ như trâu, bò, cả chó, mèo và ốc. Nhưng nếu người vô tình ăn phải thức ăn có ấu trùng sán lá gan lớn thì người sẽ bị nhiễm bệnh sán lá gan lớn. Bệnh sán lá gan lớn phần lớn sẽ không lây nhiễm trực tiếp giữa người bệnh sang người lành.

Con sán lá gan lớn nằm trong gan

Sán lá gan lớn đi vào gan bằng con đường nào?

Con đường lây là phân người bệnh ra ngoài môi trường rồi xuống nước, qua ốc phát triển thành ấu trùng đuôi. Chính vì lý do đó, người chỉ là vật chủ ký sinh tình cờ do khi ăn phải thực vật sống dưới nước như rau ngổ, rau cần; ăn ốc khi đun nấu ấu trùng sán lá gan chưa bị tiêu diệt; ăn rau sống, uống nước chưa nấu chín mà trong nước có ấu trùng.

Trong tự nhiên, trứng sán nở thành ấu trùng lông ký sinh trong ốc và  phát triển thành ấu trùng đuôi. Ấu trùng đuôi ra khỏi ốc, đi vào trong  nước và bám vào các loại thực vật thủy sinh sống trong nước để trở thành các nang trùng. Khi con người ăn, uống phải các nang trùng này sẽ bị bệnh.

Sau khi đi vào dạ dày, tá tràng, các vỏ nang bị phá hủy và giải phóng ra ấu trùng, ấu trùng xuyên qua thành của tá tràng đi vào ổ bụng rồi di chuyển đến gan, ấu trùng phá hủy bao gan đi vào nhu mô gan để sinh trưởng và phát triển ở đây chúng thường tiết ra các các chất độc phá hủy nhu mô gan gây áp-xe gan.

Sau thời gian từ 2 – 4 tháng phát triển ở nhu tế bào gan, sán trưởng thành đi vào đường mật và tiếp tục phát triển và đẻ trứng ở đấy trong suốt thời gian dài (nếu không được điều trị kiệp thời sẽ dẫn đến ung thư đường mật.

Ngoài ra, một số rất ít trường hợp ấu trùng di chuyển lạc chỗ, chúng không đi đến gan mà đến các cơ quan khác (da, cơ, thành dạ dày, đại tràng…) và gây bệnh ở đó.

Triệu chứng của bệnh sán lá gan lớn

Bệnh sán lá gan lớn gặp ở tất cả các lứa tuổi, tuổi mắc nhiều nhất là tuổi trung niên, nữ mắc bệnh nhiều hơn nam. Hầu hết các triệu chứng là áp-xe gan do sán lá gan lớn gây ra không có gì đặc biệt, tương tự như áp-xe gan và các nguyên nhân khác (do ký sinh trùng, vi khuẩn), thường mệt mỏi, có sốt đau bụng nhẹ ở hạ sườn bên phải, có đôi khi đau bụng âm ỉ đôi lúc không rõ nguyên nhân, gan sưng to và đau.

Một số trường hợp có biểu hiện rối loạn tiêu hóa như (chán ăn, tiêu chảy), biểu hiện các nốt đốm sẩn trên da gặp chủ yếu ở đùi, mông, lưng, cảm giác ngứa, khó chịu. Có một số người bệnh có ho kéo dài, đau tức ngực. Các trường hợp vàng da cũng có thể do sán di chuyển vào đường mật và phát triển, gây nên viêm đường mật.

Bệnh sán lá gan lớn gây áp-xe gan dễ chẩn đoán nhầm với ung thư gan.

Để chẩn đoán bệnh sán lá gan lớn, nên lưu ý lâm sàng về tiền sử có ăn một số rau chưa nấu chín hoặc ăn ốc khi chưa nấu kỹ, ăn rau sống hay không? Và có sống ở nơi có nhiều người bị sán lá gan hay không?

Xét nghiệm bằng phương pháp  ELISA cho kết quả chính xác nhất trong các loại xét nghiệm tìm giun sán. Phản ứng bằng phương pháp  ELISA là một phương pháp đơn giản, nhưng đáng tin cậy. Tại vì, khi sán xâm nhập vào nhu mô gan chúng tiết ra nhiều kháng nguyên nhất, 2 tuần sau thì bắt đầu xuất hiện kháng thể (IgG và IgE), nếu ta thực hiên phản ứng ELISA sẽ dương tính. Chú  ý là 6 tháng sau khi điều trị bệnh, ELISA vẫn còn dương tính và sau 12 tháng mới hết hẳn.

Nguyên tắc điều trị và phòng bệnh sán lá gan lớn

Khi biết là bệnh do sán lá gan lớn cần điều trị càng sớm càng tốt, tránh để lâu xảy ra các biến chứng nguy hiểm. Khi bị áp-xe gan nếu không điều trị kịp thời có thể áp-xe bị vỡ vào màng phổi, thành bụng, thành bụng gây viêm phúc mạc, nhiễm độc rất nguy hiểm cho tính mạng.

Hiện nay, có thuốc điều trị đặc hiệu với loại bệnh này, tuy vậy, vẫn cần có chỉ định và theo dõi của bác sĩ chuyên khoa, người bệnh không nên tự mua thuốc để điều trị. Trong trường hợp điều trị nội khoa tiến triển rất chậm ta có thể kết hợp điều trị ngoại khoa .

Để phòng bệnh sán lá gan lớn thì không ăn rau, canh, ốc nấu chưa chín. Không được uống nước chưa được nấu chín. Cần rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch tiệt khuẩn trước khi ăn.

KTV. Lê Thảo

Tin Liên Quan

Hỗ trợ trực tuyến

028 38 30 23 45

Gọi điện SMS Liên hệ

028 38 30 23 45

Gọi điện SMS Liên hệ