Bệnh sán chó, Những điều cần biết về bệnh sán chó

Bệnh sán chó Toxocara là gì?

Bệnh giun đũa chó, mèo Toxocara do một loài giun tròn ký sinh thường được tìm thấy trong ruột của chó (Toxocara canis) và mèo (T. cati). Khi nhiễm cho người ấu trùng thường đi vào máu và gây ngứa da, nổi mề đay dị ứng. Do phần lớn là lây nhiễm từ chó nên thường gọi là bệnh sán chó Toxocara.

Bệnh sán chó có nguy cơ lây nhiễm cho những ai?

Bất cứ ai cũng có thể bị nhiễm bệnh sán chó. Đặc biệt là trẻ nhỏ và những người nuôi thú cưng chó hoặc mèo. Những người hay ăn rau sống, thực phẩm tái sống, người làm vườn, người chơi thể thao tiếp xúc với đất, cát nhiễm ấu trùng, đều có nguy cơ nhiễm bệnh sán chó Toxocara.

Khoảng 20% dân số Việt Nam có kháng thể dương tính đối với Toxocara, điều này cho thấy hàng chục triệu người Việt Nam có thể đã tiếp xúc với ký sinh trùng Toxocara. Trong khi ở Mỹ cũng có tỷ lệ khá cao là 13,9% dân số.

Bệnh sán chó lây nhiễm cho người như thế nào?

Phân của chó và mèo bị nhiễm Toxocara phát tán ra môi trường, bạn và con bạn có thể bị nhiễm bởi vô tình nuốt phải trứng sán chó Toxocara qua đường miệng do ăn rau sống, thịt tái sống, qua đồ chơi. Ấu trùng Toxocara tồn tại trong đất có thể xâm nhập qua da trầy xước khi tiếp xúc với đất, cát nhiễm ấu trùng.

Quá trình nhiễm bệnh sán chó Toxocara ở người

Dấu hiệu nhận biết bệnh sán chó Toxocara?

Nhiễm bệnh sán chó thường diễn biến âm thầm, ít có biểu hiện triệu chứng lâm sàng rầm rộ. Ở người có cơ địa dị ứng và hệ miễn dịch yếu thường có biểu hiện mẩn ngứa da, kèm theo mệt mỏi, uể oải, mất ngủ,… Ấu trùng sán chó Toxocara vào máu, chu du khắp cơ thể, nhiễm lâu ngày có thể đến gan, phổi, tim, thận, da, niêm mạc, mắt, não,…có thể gây nên các dấu hiệu sau:

Dấu hiệu nhiễm sán chó Toxocara ở da: gây mẩn ngứa da, nổi mề đay dị ứng kéo dài, thường phát hiện sau khi điều trị da liễu không hiệu quả.

Nhiễm sán chó có thể gây u gan, áp xe gan, tổn thương tim, phổi, thận,…các tổn thương thực thể tại gan được phát hiện qua siêu âm, với những khối u, ổ mủ ở một số hạ phân thùy gan. Khi có những dấu hiệu đau tức vùng gan, nếu siêu âm thấy khối u, cần xét nghiệm máu để chẩn đoán bệnh giun sán.

Hình mũi tên là các ổ sán chó Toxocara trong cơ thể người bệnh

Không nên vội vàng kết luận chẩn đoán, có thể sẽ vô tình gây hoang mang lo lắng cho người bệnh và gia đình. Do đó, sau khi phát hiện những bất thường qua hình ảnh siêu âm tại gan, cần xét nghiệm máu chẩn đoán bệnh sán chó Toxocara, bệnh Amip, bệnh sán lá gan Faciola để dùng thuốc diệt ký sinh trùng giúp trị khối u ở gan do bệnh giun sán gây ra.

Dấu hiệu nhiễm sán chó Toxocara ở mắt: gây giảm thị lực, mờ mắt một hoặc hai bên. Các dấu hiệu triệu chứng về mắt do nhiễm sán chó Toxocara ít được chẩn đoán trên làm sàng, thường phát hiện khi soi đáy mắt hoặc xét nghiệm máu chẩn đoán bệnh sán chó Toxocara.

Dấu hiệu nhiễm sán chó Toxocara tổn thương hệ thần kinh trung ương  (sán não): gây mệt mỏi, đau đầu, hay quên, tê tay nhức chân, giảm vận động, liệt, thậm chí dẫn tới tử vong khi ấu trùng sán chó Toxocara di chuyển đến não.

Một số vị trí tổn thương thường gặp khi ấu trùng Toxocara xâm nhập vào não

Xét nghiệm máu là phương pháp tốt nhất để chẩn đoán sớm bệnh sán chó?

Xét nghiệm Toxocara định kỳ mỗi 6 tháng đến 1 năm một lần cho cả người lớn và trẻ em. Nên làm xét nghiệm miễn dịch ELISA OD giảm thiểu dương tính giả và phản ứng chéo gây ra bởi các bệnh lý khác như giun đũa Ascaris, giun lươn Strongyloides,…

Điều trị bệnh sán chó cần lưu ý điều gì?

Lưu ý khi điều trị bệnh sán chó, bác sĩ cần phải khai thác kỹ tiền sử bệnh nhân, hiểu rõ được những chống chỉ định khi dùng một số thuốc chuyên khoa. Ở những bệnh nhân bị bệnh viêm gan mạn, phụ nữ có thai và cho con bú cần có những liệu trình điều trị riêng.

Nổi mề đay, chàm da ở bệnh nhân nhiễm sán chó lâu ngày

Bác sĩ cần có lịch tái khám cụ thể cho từng người bệnh, mỗi người bệnh nên có kẹp hồ sơ riêng để theo dõi,…cho người bệnh tái khám khi nào? Khi tái khám cần xét nghiệm lại những gì? Mục đích của xét nghiệm đó để làm gì? Tình trạng hiện tại như thế nào? Cần chữa trị bao lâu nữa, giúp bệnh nhân yên tâm. 

Thời gian điều trị bệnh sán chó bao lâu?

Thời gian trị bệnh sán chó từ một đến ba liệu trình, mỗi liễu trình từ một đến hai tuần. Tái khám xét nghiệm lại sáu 1 đến 2 tháng. Thông thường sau khi sử dụng thuốc diệt ký sinh trùng trùng từ 5 đến 7 ngày, các dấu hiệu triệu chứng như: mẩn ngứa da, đau đầu, mệt mỏi, uể oải nếu có sẽ cải thiện nhiều. Sau đó các dấu hiệu mất dần khi ký sinh trùng bị diệt bởi thuốc trị giun sán.

Sử dụng thuốc diệt ký sinh trùng trị sán chó, cải thiện tình trạng mẩn ngứa da dị ứng lâu ngày

Bác sĩ không nên kê toa cho bệnh nhân điều trị bệnh sán chó Toxocara môt đến hai loại thuốc, vì ở một số thể bệnh khi ấu trùng gây tổn thương nội tạng sẽ không đủ liệu trình để tiêu diệt được ấu trùng sán chó trong cơ thể. Không nên dùng thuốc trong thời gian quá dài và không hẹn ngày tái khám../.

Bác sĩ: Nguyễn Ngọc Ánh

.
PHÒNG KHÁM CHUYÊN KHOA KÝ SINH TRÙNG
CHUYÊN GIA VỀ NGỨA VÀ GIUN SÁN
ĐC: 74 Trần Tuấn Khải, P.5, Q.5, TP. HCM
ĐT. 028 3830 2345 – Lịch khám bệnhXem bản đồ
Hoặc Tổng đài: 0281080

Tin Liên Quan

Hỗ trợ trực tuyến

02838302345

Gọi điện SMS Liên hệ