BỆNH KÝ SINH TRÙNG LÂY NHIỄM QUA NƯỚC VÀ THỰC PHẨM

benhgiunsan.com Nước và thực phẩm là một phần thiết yếu trong cuộc sống. Sử dụng nước sạch và thực phẩm an toàn là một trong những biện pháp giúp phòng ngừa bệnh tật cho cá nhân và cộng đồng.

Nước và thực phẩm nhiễm bẩn chứa nhiều mầm bệnh (vi khuẩn, siêu vi khuẩn, ký sinh trùng, độc tố… ) gây nguy hiểm cho sức khỏe của cá nhân và cộng đồng. Trong phạm vi bài này chỉ giới hạn tác nhân lan truyền qua nước và thực phẩm do ký sinh trùng. Riêng tác nhân vi nấm do độc tố tiết ra từ một số vi nấm có trong thực phẩm gây hại đến sức khỏe con người và thú nuôi.

1. ĐỊNH NGHĨA

Bệnh KST lây truyền qua nước và thực phẩm là sử dụng nước và hoặc thức an nhiễm KST (nguồn nước hay thức ăn bị ô nhiễm KST từ ngoài vào hoặc mầm bệnh KST trong thực phẩm nằm một trong những ký chủ trung gian trong CTPT).

Trường hợp ăn các nấm đảm, thường bị ngộ độc cấp, thường gặp ở các nước Châu An vào mùa xuân, gọi là hiện tượng mycetismus, gây nguy hiểm cho sức khỏe, có trường hợp gây tử vong.

2. DỊCH TỂ HỌC KÝ SINH TRÙNG LAN TRUYỀN QUA ĐƯỜNG NƯỚC VÀ THỰC PHẨM.

Dịch tể học của bệnh lan truyền qua nước và thực phẩm khá phức tạp và đa dạng bởi lẽ do nhiều nguyên nhân, biểu hiện lâm sàng đa dạng, tỷ lệ nhiễm toàn bộ gia tăng ở trẻ em và người lớn, thay đổi thói quen ăn uống và xu hướng sản xuất thức ăn tập trung và phân phối rộng khắp.

Nhiễm ký sinh trùng lây qua đường nước.

Thường do nước bị ô nhiễm phân người hay thú có chứa mầm bệnh. Nhiễm từ nguồn nước uống hoặc nước sinh hoạt. Nguồn nước uống thường do thói quen uống nước không đun sôi hay không lọc kỹ, thường gặp ở những cộng đồng dân cư có mức sống thấp, vệ sinh cá nhân kém.

Bảng 1: Danh sách các ký sinh trùng lan truyền qua nước thực phẩm thường gặp ở Việt Nam.

Đường lan truyền

Ký sinh trùng

Nước

Thực phẩm

Đơn bào

Cryptosporidium spp., Giardia intestinalis, Cyclospora cayetanensis, Entamoeba histolytica, Naegleria, Acanthanmoeba, Blastocystis.

Toxoplasma gondii, Sarcocystis hominis, Blastocystis hominis, Giardia intestinalis.

Đa bào: Giun hình ống

Sán

Sán dài

Sán lá

Vi nấm (*)

Ascaris lumbricoides, Trichuris trichiura, Trichinella spiralis, Toxocara spp., Gnathostoma spp., Angiostrongylus cantonensis.

Taenia solium, Taenia saginata, Spirometra mansoni, Diphyllobothrium latum, Fasciolopsis buski, Fasciola spp., Clonorchis sinensis, Opisthorchis viverrini, Paragonimus spp.

Các loại nấm mốc phát triển trên các loại nông sản như ngủ cốc, lúa mì, miến… không được bảo quản đúng qui cách sẽ tiết ra ngoại độc tố.

(*) Vi nấm: Chủ yếu lan truyền qua thực phẩm là các nông sản không được bảo quản đúng qui cách, sẽ phát triển các nấm mốc, từ đó sinh ra các độc tố, nếu người ăn thường xuyên, độc tố sẽ tích lũy trong cơ thể, gây ngộ độc mạn tính, hay gặp ở Việt nam và một số nước Châu Á. Độc tố Aflatoxins từ nấm Aspergillus parasiticus và Aspergillus flavus, các nấm mốc này có trong các ngũ cốc như ngô, lúa miến, hạt có dầu; Altertoxins từ nấm Alternaria spp.có trong lúa miến, lúa mì, cà chua; Fumonisins từ nấm Fusarium moniliforme có trong ngô; Trichothecenes từ nấm Cephalosporium, Fusarium, Myrothecium, Stachybotrys và Trichderma có trong ngô, lúa mì, đậu phộng, gạo, cỏ khô, rơm dành cho động vật.

Nhiễm ký sinh trùng lây qua đường nước

Thường do nước bị ô nhiễm phân người hay thú có chứa mầm bệnh. Nhiễm từ nguồn nước uống hoặc nước sinh hoạt. Nguồn nước uống thường do thói quen uống nước không đun sôi hay không lọc kỹ, thường gặp ở những cộng đồng dân cư có mức sống thấp, vệ sinh cá nhân kém.

Nước sinh hoạt như nước máy, nước hồ bơi, bồn tắm, hay nước sông, hồ ao bị ô nhiễm. Các mầm bệnh vẫn tồn tại lâu dài dù nguồn nước đã được xử lý bằng các hóa chất thông thường

Nhiễm ký sinh trùng qua thực phẩm: Do ăn trực tiếp thực phẩm mà mầm bệnh ký ính trùng ở giai đoạn lây nhiễm sang người có sẵn trong thực phẩm (1,2,5,6), hay do ô nhiễm từ ngoài vào do sử dụng nguồn nước không sạch (3,4).

: Nhiễm qua thức ăn có chứa ấu trùng các loại như: Clonorchis sinensis, Opisthorchis viverrini, Paragonimus spp., Angiostrongylus cantonensis, Diphyllobothrium latum, Spirometra mansoni, Gnathostoma spp.

‚: Nhiễm qua ăn rau mọc dưới nước có nang ấu trùng các loại như: Fasciolopsis buski, Fasciola spp.

ƒ,„: Nhiễm qua ăn rau sống rửa không kỹ có chứa bào nang amip, Giardia lamblia…, trứng nang của Crytosporidium… hay trứng có ấu trùng của các loại giun sán.

…: Nhiễm do ăn thịt sống hay nấu chưa chín có chứa ấu trùng của một số loại giun sán như ấu trùng giun xoắn Trichinella spriralis, ấu trùng sán dài heo Cysticercus cellulosae, Sarcocystis, Toxoplasma gondii…

†: Nhiễm độc tố có trong nấm, các nông sản như ngũ cốc, lúa mì…

Tin Liên Quan

Hỗ trợ trực tuyến

028 38 30 23 45

Gọi điện SMS Liên hệ

028 38 30 23 45

Gọi điện SMS Liên hệ