Ấu trùng di chuyển dưới da

Ấu trùng di chuyển dưới da là bệnh nhiễm ký sinh trùng gì?

Anh A. và chị T. là cặp vợ chồng mới cưới. Hai anh chị quyết định đi biển để nghỉ tuần trăng mật. Chuyến đi vô cùng lãng mạn. Buổi chiều hai anh chị nắm tay nhau đi dạo trên bãi cát ngắm hoàng hôn. Hai anh chị có vô số bức ảnh đẹp để khoe bạn bè trên Facebook. Chỉ có một nỗi phiền muộn duy nhất mà hai anh chị đều gặp phải. Hai bàn chân của hai người bắt đầu bị ngứa, xuất hiện những vệt đỏ mảnh như sợi chỉ, ngoằn ngoèo. Cơn ngứa ngày càng tăng, không có cách gì gãy cho đỡ ngứa, làm cả hai người vô cùng lo lắng và khó chịu. Sau khi đi khám ở nhiều nơi không đỡ, hai anh chị quyết định đi khám chuyên khoa kí sinh trùng và được chẩn đoán là bị ấu trùng di chuyển dưới da.

Ấu trùng di chuyển dưới da

Vậy bệnh ấu trùng di chuyển dưới da là gì?

Bệnh ấu trùng di chuyển dưới da là một bệnh nhiễm trùng da do ấu trùng giun móc từ chó – mèo. Bệnh này thường gặp ở các nước nhiệt đới, trong đó có nước ta. Trứng ký sinh trùng giun móc chó-mèo từ  phân của chó, mèo sẽ nở ra ấu trùng trong môi trường đất cát ẩm ướt, sau đó chui vào da người. Ấu trùng giun móc có thể di chuyển xuyên qua da lành để vào cơ thể người, nếu da bị tổn thương sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn cho sự xâm nhập của ấu trùng. Tất cả mọi người khi tiếp xúc với đất cát ô nhiễm đều có nguy cơ bị ấu trùng chui vào da. Các vị trí thường bị ảnh hưởng là bàn chân do đi chân trần, hoặc bất kỳ phần nào của cơ thể tiếp xúc với đất bẩn, ví dụ như mông nếu ngồi lên đất bị ô nhiễm hoặc lưng khi nằm phơi nắng trên bãi biển.

Khi ấu trùng chui vào cơ thể, thường sẽ không có triệu chứng gì, hoặc có thể ngứa ít. Thường bệnh nhân sẽ nghĩ là bị côn trùng chích đốt, ít ai nghĩ là do kí sinh trùng.

Các ấu trùng có thể ngay lập tức bắt đầu hoạt động hoặc im lặng cả tuần hoặc cả tháng. Khi bắt đầu hoạt động, ấu trùng sẽ đào hang trong da, đường kính hang rộng 2-3mm. Tốc độ di chuyển của ấu trùng thay đổi từ vài milimet đến vài centimet mỗi ngày.  Bản thân ấu trùng nằm cách vùng tổn thương bùng phát khoảng 1-2 cm, ở phía trước theo hướng di chuyển của tổn thương. Biểu hiện của tổn thương da là những đường màu đỏ mảnh như sợi chỉ, có thể hơi gồ lên mặt da tương ứng với đường di chuyển của ấu trùng. Thương tổn mới sẽ nối dài thương tổn cũ, có màu đỏ hơn thương tổn cũ, chiều dài của vết ngằn ngoèo khoảng vài centimet. Càng có nhiều ấu trùng cùng tham gia đào đường hầm một lúc thì tổn thương da biểu hiện càng ngoằn nghèo, quanh co, đa dạng hơn. Tổn thương mụn nước, bọng nước có thể xuất hiện trong 10% trường hợp. Ấu trùng chỉ di chuyển dưới da khu trú trong lớp thượng bì vì thiếu men collagenase cần thiết cho sự phá vỡ màng đáy. Do đó, trường hợp ấu trùng xâm nhập sâu vào cơ thể, gây ra tổn thương các cơ quan nội tạng là vô cùng hiếm.

Ấu trùng di chuyển dưới da có sống mãi trong cơ thể người không?

Con người không phải là kí chủ chính của loại kí sinh trùng này, ấu trùng ở trong cơ thể người sẽ tự chết, do đó bệnh này có thể tự hết. Trong hầu hết trường hợp, bệnh sẽ tự khỏi trong vòng 4-8 tuần. Tuy nhiên, tổn thương da và triệu chứng ngứa có thể kéo dài vài tháng tùy từng bệnh nhân nhiễm ấu trùng giun sán di chuyển dưới da ít hay nhiều và thời gian dài hay ngắn.

Mặc dù bệnh có thể tự khỏi nhưng nếu điều trị sẽ rút ngắn thời gian bệnh, giảm đáng kể triệu chứng ngứa, tổn thương da sẽ mau lành hơn. Do đó, nếu nghi ngờ mình bị bệnh nên đến khám và điều trị ngay. Quá trình điều trị chỉ cần uống thuốc diệt kí sinh trùng. Khi ngứa nhiều, người bệnh có xu hướng gãi, làm tổn thương bề mặt da, tạo thuận lợi cho vi khuẩn xâm nhập, gây bội nhiễm da, còn gọi là nhiễm trùng thứ phát. Khi có nhiễm trùng thứ phát, tổn thương sưng đỏ, mung mủ, và đau. Nhiễm trùng thứ phát nếu không được chữa trị đúng cách có thể để lại hậu quả nặng nề. Điều trị nhiễm trùng thứ phát cần kết hợp thuốc kháng giun sán và  kháng sinh mới lành bệnh được. Tổn thương da được điều trị bằng thuốc bôi để vết thương mau lành, giảm ngứa, ngừa bội nhiễm.

Phòng thế nào để không nhiễm ấu trùng di chuyển dưới da?

Để phòng bệnh, không nên đi chân trần trên đất cát, bãi biển, đặc biệt ở những nơi có nuôi chó thả rông. Khi tắm nắng, hoặc ngồi trên bãi biển nên lót một cái khăn, không nên ngồi trực tiếp lên cát. Nên mang găng tay khi trồng trọt, làm đất, dọn dẹp rác thải. Không nên để trẻ em nghịch đất cát, đi chân trần, hoặc nằm chơi trên nền đất. Như vậy chúng ta sẽ không nhiễm bệnh ấu trùng di chuyển dưới da.

Bs. Nguyễn Phạm Diễm Kiều

.
PHÒNG KHÁM CHUYÊN KHOA KÝ SINH TRÙNG
CHUYÊN GIA VỀ NGỨA VÀ GIUN SÁN
ĐC: 402 An Dương Vương, P.4, Q.5, TP. HCM
ĐT. 028 3830 2345 – Lịch khám bệnhXem bản đồ
Hoặc Tổng đài: 0281080
.

Người bệnh yên tâm khi đến khám bệnh giun sán cho dù đang thời điểm dịch Covid-19

Theo bác sĩ. Nguyễn Ngọc Ánh giám đốc phòng khám chuyên khoa nội ký sinh trùng Ánh Nga TP.HCM. Bệnh virus không thuộc chuyên ngành ký sinh trùng giun sán. Tuy nhiên phòng khám luôn đề cao cảnh giác bằng cách sàng lọc bệnh nhân ngay từ cổng.

Những bệnh nhân về từ vùng dịch đến để xét nghiệm giun sán thông thường không cấp bách, không cần thiết sẽ được tư vấn tới khám xét nghiệm sau khi hết dịch. Những trường hợp có sốt, ho, khó thở được cách ly riêng không ảnh hưởng đến bệnh nhân khác. Phòng khám trang bị đầy đủ dung dịch rửa tay sát trùng, khẩu trang khi cần thiết để hỗ trợ bệnh nhân khi tới khám.

Cũng theo bác sĩ Ánh, bệnh nhân đến khám giun sán chủ yếu là những người sống ở quê và có các dấu hiệu triệu chứng của bệnh giun sán như: mẩn ngứa da hoặc đau nhức đầu. Từ khi có dịch Covid-19 chưa ghi nhận trường hợp sốt, đau họng đến khám. Đó là đặc thù của phòng khám giun sán và cũng là điều may mắn đối với nhân viên y tế, bệnh nhân và người nhà yên tâm khi đến khám, xét nghiệm và điều trị bệnh giun sán./.

Diễm Kiều

 

Tin Liên Quan

Hỗ trợ trực tuyến

028 38 30 23 45

Gọi điện SMS Liên hệ

028 38 30 23 45

Gọi điện SMS Liên hệ