An toàn sinh học trong phòng xét nghiệm

Giới thiệu chung về phòng xét nghiệm đạt tiêu chuẩn an toàn sinh học

Người làm việc trong phòng xét nghiệm luôn phải đối mặt với nguy cơ lây nhiễm tác nhân gây bệnh. Nhiều trường hợp mắc bệnh truyền nhiễm do việc không đảm bảo an toàn sinh học trong phòng xét nghiệm.

Tại Việt Nam, để đảm bảo an toàn sinh học phòng xét nghiệm, Bộ Y tế đã thành lập Ban Tư vấn an toàn sinh học gồm các thành viên từ Bộ Y tế và các Bộ liên quan.

Các nguyên tắc chung về an toàn sinh học

Phân loại vi sinh vật gây bệnh theo nhóm nguy cơ có các yếu tố:

Khả năng gây bệnh của vi sinh vật lên vật chủ.

Phương thức truyền bệnh và yếu tố vật chủ. Những yếu tố này có bị ảnh hưởng bởi tính miễn dịch hiện có của cộng đồng , mật độ và sự di chuyển của các quần thể vật chủ, sự hiện diện của các trung gian truyền bệnh và tiêu chuẩn của vệ sinh môi trường.

Biện pháp phòng ngừa hiệu quả như tiêm vắc xin hoặc sử dụng huyết thanh, vệ sinh nước uống và thức ăn, kiểm soát nguồn động vật hoặc côn trùng.

Các biện pháp điều trị như miễn dịch thụ động, miễn dịch chủ động sau khi phơi nhiễm và sử dụng thuốc kháng sinh, kháng vi rút, cần quan tâm đến khả năng xuất hiện các chủng vi sinh vật kháng thuốc.

Dựa vào các đặc điểm trên, các loại vi sinh vật gây bệnh chia thành 4 nhóm nguy cơ:

Nhóm nguy cơ 1 (không có hoặc nguy cơ lây nhiễm trên cộng đồng thấp): Các vi sinh vật không có khả năng gây bệnh cho người hoặc động vật.

Nhóm nguy cơ 2 (nguy cơ lây nhiễm cho cá thể nhưng ít có nguy cơ lây nhiễm cho cộng đồng): Tác nhân gây bệnh có khả năng gây bệnh cho người hoặc động vật, nhưng không trở thành mối nguy hiểm lớn đối với cán bộ xét nghiệm, cộng đồng, vật nuôi hay môi trường. Sẽ có phương pháp dự phòng và điều trị hiệu quả.

Nhóm nguy cơ 3 (nguy cơ lây nhiễm cho cá thể cao, lây nhiễm cho cộng đồng thấp): gây bệnh nặng cho người và động vật, nhưng trong điều kiện bình thường sẽ không lây nhiễm từ cá thể này sang cá thể khác. Sẽ có biện pháp điều trị và phòng chống hiệu quả.

Nhóm nguy cơ 4 (nguy cơ lây nhiễm cho cá thể và cộng đồng cao): gây bệnh nặng cho người và động vật, dễ lây truyền từ cá thể này sang cá thể khác. Chưa có biện pháp điều trị và phòng chống. trên diện rộng.

Đánh giá nguy cơ vi sinh vật

Người tiến hành đánh giá nguy cơ cơ phải có hiểu biết về đặc điểm riêng của loại vi sinh vật được xét nghiệm, thiết bị, thường quy được sử dụng, các thiết bị lưu giữ và cơ sở vật chất sẵn có.

Người phụ trách phòng xét nghiệm hay người phụ trách an toàn sinh học có trách nhiệm đảm bảo đánh giá mức độ nguy hiểm đầy đủ và kịp thời để đảm bảo những thiết bị và phương tiện phù hợp công tác xét nghiệm.

Việc đánh giá nguy cơ phải được tiến hành định kỳ và bổ sung khi cần thiết để xác định được cấp độ an toàn sinh học phù hợp, chọn trang thiết bị cần thiết, trang bị bảo hộ cá nhân đúng, xây dựng thường quy chuẩn cùng với những biện pháp an toàn khác nhằm bảo đảm độ an toàn cao nhất trong công việc.

Cấp độ an toàn sinh học của phòng xét nghiệm

Xác định một cấp độ an toàn sinh học cho phòng xét nghiệm cần quan tâm đến loại vi sinh vật được xét nghiệm, thiết bị sẵn có, các tiêu chuẩn thực hành và các quy trình cần thiết để tiến hành công một cách an toàn. Mối liên quan giữa nhóm nguy cơ vi sinh vật và cấp độ an toàn sinh học của phòng xét nghiệm được thể hiện trong bảng sau:

Nhóm nguy cơ Cấp độ ATSH Áp dụng Tiêu chuẩn thực hành Cơ cở vật chất/
trang thiết bị ATSH
1 Cấp 1 Nghiên cứu và giảng dạy cơ bản Kỹ thuật vi sinh tốt Không có yêu cầu gì đặc biệt, bàn làm xét nghiệm thông thường
2 Cấp 2 Dịch vụ chăm sóc sức khoẻ ban đầu; cơ sở chẩn đoán; nghiên cứu Sử dụng quần áo bảo hộ, có các biển báo nguy hiểm sinh học Bàn xét nghiệm; tủ ATSH khi thực hiện xét nghiệm có nguy cơ tạo khí dung
3 Cấp 3 Dịch vụ chẩn đoán đặc biệt, nghiên cứu Như cấp độ 2 và sử dụng thêm áo quần bảo hộ đặc biệt, kiểm soát lối vào, luồng khí định hướng Tủ ATSH hoặc dụng cụ cơ bản cho tất cả các hoạt động
4 Cấp 4 Đơn vị có bệnh phẩm nguy hiểm Như cấp 3 và thêm lối vào khóa khí, tắm trước khi ra, loại bỏ chất thải chuyên dụng. Tủ ATSH cấp 3 hoặc quần áo bảo hộ áp lực dương cùng với tủ ATSH cấp 2, nồi hấp hai cửa, lọc khí cấp, khí thải

KTV. HUỲNH HƯƠNG

Tin Liên Quan

Hỗ trợ trực tuyến

028 38 30 23 45

Gọi điện SMS Liên hệ

028 38 30 23 45

Gọi điện SMS Liên hệ