BỆNH GIUN MÓC CHÓ MÈO Ở NGƯỜI CÓ NGUY HIỂM KHÔNG

[ Điểm đánh giá5/5 ]1 người đã bình chọn
Xem: 151 | Cật nhập: 2/27/2019 8:19:51 PM | RSS

benhgiunsan.com Bệnh giun móc chó mèo có tên gọi chung là hội chứng ấu trùng di chuyển dưới da hoặc bệnh ban trườn. Hai tác nhân thường được đề cập đó là Ancylostoma caninum và A.Braziliensis. Ngoài ra còn có thể do các loài khác của giống Ancylostoma như : A.ceylanicum… Ký chủ vĩnh viễn của các loài giun này là chó, mèo, sói, cáo, gấu trúc, linh cẩu…

Bệnh giun móc chó mèo ở người được xếp vào nhóm bệnh động vật ký sinh. Và đến nay, dù các trường hợp lâm sàng báo cáo ngày càng nhiều nhưng bệnh lý này vẫn ít được nghiên cứu.

1. Hình thể bệnh giun móc chó mèo ở người

Ancylostoma caninum trưởng thành cái có chiều dài khoảng 14mm, ngang 0,6mm. Con đực nhỏ hơn dài 10mm, ngang 0,4mm. Giun trưởng thành có miệng rộng với ba đôi răng sắc nhọn đặc trưng. Trứng giống trứng giun móc người nhưng kích thích nhỏ hơn trung bình 64 x 40 µm.

BỆNH GIUN MÓC CHÓ MÈO Ở NGƯỜI CÓ NGUY HIỂM KHÔNG

Hình ảnh giun móc chó mèo

2. Chu kỳ phát triển bệnh giun móc chó mèo ở người

Trứng được thải ra trong phân chó mèo. 24 – 48 giờ sau đó sẽ nở ra ấu trùng 1, trong điều kiện nhiệt độ và môi trường bình thường sẽ phát triển đến giai đoạn 2 hoặc giai đoạn 3 (có thực quản hình ống).

Ngoài môi trường ấu trùng lây nhiễm có khả năng sống sót hơn một tuần, khi chó hoặc những ký chủ vĩnh viễn tiếp xúc với ấu trùng, ấu trùng sẽ xuyên qua nang lông và xâm nhập vào trong dòng máu.

Ngoài ra chó cũng có thể nhiễm khi nuốt phải ấu trùng. Sau khi vào dòng máu, ấu trùng cũng di chuyển về phổi xâm nhập phế nang và trở lại ruột tương tự như chu trình của giun móc người.

Từ khi xâm nhập vào cơ thể chó cho đến khi thành giun trưởng thành tại ruột mất khoảng 1 tuần. Giun trưởng thành có thể sống khoảng 6 tháng, bình quân mỗi ngày đẻ khoảng 28.000 trứng và quá trình đẻ khoảng 2 tháng.

Khi người vô tình tiếp xúc với đất ô nhiễm ấu trùng qua các hành vi nguy cơ như không mang gang tay bảo hộ khi lao động tiếp xúc đất, đi chân đất, trẻ em nghịch đất, bắn bi,.. Ấu trùng tiếp xúc với da và sẽ chui qua nang lông xâm nhập vào mô liên kết bên dưới da.

Do men collagenase của ấu trùng không thể tiêu vách tĩnh mạch của người nên ấu trùng không vào dòng máu và về phổi, từ đó ấu trùng di chuyển ở lớp dưới da gây bệnh lý ấu trùng di chuyển dưới da.

3. Đặc điểm dịch tễ bệnh giun móc chó mèo ở người

Bệnh gặp khắp nơi trên thế giới, nhiều ở khu vực Bắc bán cầu. Bệnh gặp chủ yếu ở những vùng nhiệt đới và nơi người dân có thói quen đi chân đất hoặc tiếp xúc trực tiếp với đất. Năm 1974 , Saito phát hiện tỷ lệ nhiễm 35% ở chó.

4. Triệu chứng bệnh giun móc chó mèo ở người

Bệnh do giun móc chó mèo ở người gồm hai dạng : Hội chứng ấu trùng di chuyển dưới da(CLM) và viêm ruột tẩm nhuộc bạch cầu ái toan (EE).

BỆNH GIUN MÓC CHÓ MÈO Ở NGƯỜI CÓ NGUY HIỂM KHÔNG

Hình ảnh giun móc chó mèo di chuyển dưới da

4.1 Hội chứng ấu trùng di chuyển dưới da

Vài giờ sau khi ấu trùng xâm nhập, vùng tổn thương hình thành một nốt đỏ. Khi ấu trùng bắt đầu di chuyển sẽ xuất hiện đường hầm. Mô xung quanh có thể phù viêm. Ấu trùng sẽ di chuyển khoảng vài mm/ngày, vị trí cũ của đường hầm sẽ khô và ngứa.

Ấu trùng có thể di chuyển được do tiết ra các men protease (metaprotease có trọng lượng phân tử 68kda, một men protease 38kda) và hyaluronidase, những men này sẽ phá hủy tổ chức mô liên kết dưới da dọc theo đường di chuyển của ấu trùng.

Có thể xuất hiện một số bóng nước nhỏ dọc theo đường hầm, tẩm nhuộm bạch cầu ái toan. Đôi khi có thể nhiễm khuẩn phụ thứ phát.

Vùng tổn thương hay gặp là vùng hay tiếp xúc với đất như bàn tay, bàn chân, cẳng tay, cẳng chân, đôi khi gặp ở bụng khi người bệnh có thói quen ôm vác nông sản trước bụng,..

4.2. Viêm ruột tẩm nhuộm bạch cầu ái toan

Phản ứng viêm được tim thấy ở ruột non, đại tràng, manh tràng và vùng ruột thừa. Hiện tượng viêm và tiết dịch phù viêm cùng với hiện tượng xâm nhập bạch cầu ái toan. Ấu trùng được tìm thấy và bị bao quanh bởi bạch cầu ái toan.

Triệu chứng chính là đau bụng, vị trí theo khung đại tràng, có xu hướng lệch phải về hướng mang tràng. Thường biến mất sau 1 tháng, thỉnh thoảng biếng ăn, buồn nôn và tiêu chảy. Vài bệnh nhân quá nhạy cảm có thể cảm giác như đau ruột thừa cấp hoặc tắc nghẽn ruột. Hiếm khi có hội cứng ấu trùng di chuyển kèm theo.

Đa số bệnh cảnh trên bệnh nhân thường nhẹ, bệnh tự giới hạn hoặc không triệu chứng mặc dù có vết loét ở ruột. Cơ thể miễn dịch bệnh lý trong viêm ruột tẩm nhuộm bạch cầu ái toan vẫn chưa được biết rõ. Mọi thứ chỉ quy về cơ chế phòng vệ chung của hiện tượng viêm nhiễm do giun sán mặc dù đã có nhiều phát hiện về hệ thống men do giun trưởng thành tiết ra khi ký sinh trong ruột (lý giải fibrin, kháng đông, ức chế 1Xa. cysteine protease, protease, ức chế chức năng neutrophil).

5. Chẩn đoán bệnh giun móc chó mèo ở người

Quan trọng nhất là dựa vào lâm sàng đặc thù và yếu tố dịch tễ.

Có thể sử dụng huyết thanh chẩn đoán với kháng nguyên tiết để tìm kháng thể đặc hiệu (ELISA) trên 85% trường hợp viêm ruột tẩm nhuộm bạch cầu ái toan.

6. Điều trị bệnh giun móc chó mèo ở người

Thiabendazole, Albendazole, kháng sinh, kháng viêm, kem bôi khi cần thiết

7. Dự phòng bệnh giun móc chó mèo ở người

Dùng dụng cụ bảo hộ lao động khi tiếp xúc với đất như bao tay, giày dép…

Không cho chó đi phân bừa bãi.

Xổ giun định kỳ cho chó, mèo.

Không mang vác nông sản dính đất lên da trần

Nhóm BS Phòng Khám Chuyên Khoa Ký Sinh Trùng Ánh Nga
.
PHÒNG KHÁM CHUYÊN KHOA KST SÀI GÒN
CHUYÊN GIA VỀ NGỨA VÀ GIUN SÁN
ĐC: 402 An Dương Vương, P.4, Q.5, TP. HCM
ĐT. 028 38 30 23 45 - Lịch khám bệnh - Bản đồ
Hoặc Tổng đài: 0281080